چگونه دستگاه نشت یاب کار می‌کند و روش‌های استفاده از آن

دستگاه نشت‌ یاب چیست؟

دستگاه نشت‌ یاب، سیستمی است که محیط را از نظر هرگونه نشت آب، از طریق پروب‌ها و یا کابل‌های حسگر کنترل می‌کند. در صورت پیدا کردن هرگونه نشت، زنگ هشدار به صدا درمی‌آید تا تیم مهندسی متوجه نشتی شود و اقدامات لازم را انجام دهد. دستگاه نشت‌ یاب معمولاً در مناطق بحرانی، کارخانه‌ها، دفاتر، انبارها، بیمارستان‌ها و غیره استفاده می‌شود.

نحوه کار دستگاه نشت‌ یاب آب

هزینه‌های خسارت آب به خانه و مشاغل بسیار زیاد است. سیل، شکستگی لوله‌ها و نشتی‌های جزئی و پنهان، علت اصلی این خسارت‌ها هستند. دستگاه نشت‌ یاب معمولاً شامل چندین مؤلفه است؛ از جمله سنسورها، زنگ هشدار، پنل جمع‌آوری داده‌ها و شیرهای خاموش‌کننده خودکار. استفاده اصلی از این دستگاه‌ها، تشخیص نشت آب در اسرع وقت و به حداقل رساندن آسیب و خسارت است. اگر می‌خواهید از این تکنولوژی استفاده کنید، باید طرز استفاده از آن را بدانید.

انواع حسگرهای تشخیص نشت آب

سه نوع اصلی نشت‌یاب مبتنی بر سنسور عبارتند از سنسورهای سیل، سنسورهای چاپی و کابلی، فلومترها ست.

سنسورهای سیل

که به‌ عنوان نوعی سنسور نشت نقطه‌ای شناخته می‌شوند، نوعی از ردیاب نشت آب هستند. آن‌ها معمولاً در اندازه‌های کوچک و به‌اندازه کف دست ساخته می‌شوند که یک یا چند پروب به آن‌ها متصل است. احتمالاً یکی از این سنسورها را در کنار مخزن آب گرم، ماشین ظرف‌شویی و یا ماشین لباس‌شویی در خانه دارید. هنگامی که پروب‌ها آب را حس می‌کنند، دستگاه دارای یک زنگ هشدار با صدای بلند است تا شما را از نشت احتمالی آگاه کند. به‌جای زنگ هشدار، در تنظیمات تجاری یا صنعتی، این حسگرها از طریق بلوتوث، Wi-Fi و یا LoRaWAN به یک شبکه مرکزی متصل خواهند بود که مستقیماً به مدیریت هشدار می‌دهد.

بزرگ‌ترین ضعف این دستگاه‌ها این است که باید آن‌ها را به‌صورت استراتژیک قرار دهید تا هرگونه نشت آب به پروب آن‌ها برسد. آن‌ها همچنین در مناطق باز و روی سطوح سخت استفاده می‌شوند. به این معنی که نشت را در فضاهایی با عایق یا موادی که می‌توانند آب زیادی را جذب کنند، تشخیص نمی‌دهند. علاوه بر این، این مدل سنسورها معمولاً فقط با بدنه‌های سخت ساخته می‌شوند و فقط روی سطوح صاف کار می‌کنند و در فضاهای تنگ و زاویه‌دار کارایی ندارند.

سنسورهای چاپی و کابلی

دارای فاکتورهای ظریف و انعطاف‌پذیر هستند و اغلب از چسب برای آن‌ها استفاده می‌شود تا به‌راحتی در هر شکل و اندازه‌ای نصب شوند. سنسورهای کابلی هم به همین شکل هستند و فقط انعطاف‌پذیری کمتری دارند. همان‌طور که از نامشان مشخص است، شما را قادر می‌سازند تا سنسورهای مختلف را در مکان‌های صعب‌العبور با کابل نصب کنید.

فلومتر

جدیدترین نوع سنسوری است که با دو نوع اول متفاوت است. درحالی‌که سنسورهای سیل و سنسورهای کابلی و غیره، نشت آب را به‌طور مستقیم تشخیص می‌دهند، فلومترها علائم غیرمستقیم نشت آب را ردیابی می‌کنند: سرعت جریان و فشار آب.

علاوه بر این، مانند سایر سنسورها برای کار با شبکه‌های موضعی ساخته شده‌اند و به شما امکان مدیریت از راه دور را می‌دهند. فلومترها این مزیت را دارند که در شبکه لوله‌کشی نصب می‌شوند و به شما در مورد تغییرات، به‌ویژه در لوله‌ها یا زیرساخت‌ها یا سایر مناطق صعب‌العبور هشدار می‌دهند. بسیاری از مدل‌های آن‌ها می‌توانند در صورت رسیدن به آستانه بحرانی، به‌طور خودکار منبع آب را قطع کنند. یکی از معایب اصلی این است که یک فلومتر می‌تواند اطلاع دهد که مشکلی وجود دارد و از بدتر شدن آن جلوگیری کند، اما نمی‌تواند تشخیص دهد که نشتی ممکن است کجا باشد. همچنین به تشخیص نشت در خارج از ساختمان کمک نمی‌کند.

تجهیزات دستگاه نشت‌ یاب

معمولاً در دستگاه نشت‌ یاب این تجهیزات دیده می‌شود:

پنل نشت‌ یاب

مرکز اصلی سیستم است و می‌تواند به شکل دکمه‌ای و یا لمسی باشد. تمام کابل‌کشی‌ها، از جمله هر رابط با سیستم BMS ساختمان برای ارائه داده‌ها به اتاق کنترل و مهندسی، به آن متصل است. نقش پنل‌های تشخیص نشت، نظارت مستمر سیستم است و پس از شناسایی مشکل، وظیفه آن راه‌اندازی زنگ هشدار قابل شنیدن و ارسال آن به سیستم BMS برای تشخیص جزئیات نوع مشکل (نشت آب، تشخیص رطوبت یا شکستگی) است. برخی از پنل‌ها نقشه‌های یکپارچه تشخیص نشت آب را برای برجسته کردن خطا در صفحه‌ نمایش لمسی خود جای داده‌اند. باید نوع منبع تغذیه‌ای را که سیستم به آن وصل می‌شود، در نظر گرفت.

کابل حسگر

وظیفه شناسایی و مشخص کردن نقاطی را دارد که رطوبت و یا نشتی در آن‌ها مشاهده شده است. این کابل برای پوشاندن بخش وسیعی از کف، پیچیدن دور لوله‌ها و یا نصب در سینی‌های قطره‌ای طولی استفاده می‌شود. معمولاً در طول‌های ثابت عرضه می‌شوند و انعطاف‌پذیر هستند. بسته به سازنده، کابل می‌تواند چند‌هسته‌ای باشد که معمولاً نوع دو‌هسته‌ای آن را برای تشخیص نشت آب، تأمین برق و ارتباطات استفاده می‌کنند. کانکتورها به انتهای کابل‌ها نصب می‌شوند تا امکان اتصال چندین کابل به یکدیگر فراهم شود و طول پوششی بیشتری داشته باشند.

سنسور نقطه‌ای یا پروب

معمولاً برای مناطق کوچک‌تر و یا برای تشخیص نقطه‌ای، مانند مناطق زیر کارخانه و مناطق بسته استفاده می‌شوند. این سنسورها برای یافتن رطوبت و نشت در مناطق متمرکز طراحی شده‌اند. اساس سنسور نقطه‌ای این است که با دو جست‌وجوگر ساخته می‌شود و زمانی که آب یا رطوبت هر دو پروب را به‌طور هم‌زمان لمس کند، یک مدار کامل ایجاد می‌شود و زنگ هشدار به صدا درمی‌آید.

برچسب و گیره

گیره‌ها برای مطمئن شدن از ثابت شدن کابل استفاده می‌شوند. برچسب‌ها معمولا برای یادداشت شماره کابل، منطقه و فاصله از پنل استفاده می‌شوند.

انواع سیستم‌های دستگاه نشت‌ یاب

سیستم تک‌منطقه‌ای

یک منطقه را از طریق کابل حسگر، سنسور نقطه‌ای و یا ترکیبی از این موارد بررسی می‌کند. اگر رطوبت تشخیص داده شود، زنگ هشدار به صدا درمی‌آید و سپس کاربران باید منطقه را بررسی کنند تا محل نشتی را پیدا کنند.

سیستم تک‌منطقه‌ای با خواندن از راه دور

یک منطقه را از طریق کابل حسگر، سنسور نقطه‌ای و یا ترکیبی از این موارد بررسی می‌کند. اگر رطوبت تشخیص داده شود، معمولاً در فاصله یک متری زنگ هشدار به صدا درمی‌آید و محل آن روی سیستم نمایش داده می‌شود. این موضوع باعث عملکرد سریع‌تر کاربر می‌شود؛ چون سریعاً متوجه می‌شود که محل نشت در کجا قرار دارد.

سیستم چند منطقه‌ای

به‌طور معمول مناطق را از طریق کابل حسگر، سنسور نقطه‌ای و یا ترکیبی از هر دو، به‌صورت متصل به اتصالات جداگانه و در پنل کنترل، به‌طور هم‌زمان بررسی می‌کند. انواع دیگری از سیستم‌های چندمنطقه‌ای در بازار وجود دارد که امکان اتصال چندین منطقه از طریق حسگرهای متصل به‌صورت سری را فراهم می‌کنند.

سیستم چند منطقه‌ای با خواندن از راه دور

امکان نظارت هم‌زمان بر چندین منطقه را از طریق کابل‌های حسگر و سنسورهای نقطه‌ای فراهم می‌کند. در این سیستم، هر منطقه به‌صورت جداگانه به پنل کنترل متصل است و در صورت تشخیص نشتی، علاوه بر فعال شدن هشدار، محل وقوع نشتی نیز روی نمایشگر مشخص می‌شود. این قابلیت به کاربران کمک می‌کند بدون نیاز به بررسی تمام مناطق، سریع‌تر محدوده نشتی را شناسایی کنند و اقدامات لازم را برای رفع مشکل انجام دهند.

ابزارهای مورد نیاز برای تست دستگاه نشت‌ یاب

• مولتی‌ متر: برای اندازه‌گیری ولتاژ، جریان و مقاومت الکتریکی و بررسی سلامت اتصالات و مدارهای دستگاه نشت‌ یاب استفاده می‌شود.
• کلمپ‌ متر: برای اندازه‌گیری جریان عبوری از سیم‌ها بدون نیاز به قطع مدار کاربرد دارد و به بررسی وضعیت عملکرد سیستم کمک می‌کند.

روش‌های تست دستگاه نشت‌ یاب

1. ولتاژ و جریان را در پنل بررسی کنید.
2. با آب، یک پارچه را مرطوب کنید و روی کابل در نقطه آزمایش (طبق دستورالعمل) ضربه بزنید.
3. پس از خیس شدن کابل، پنل هشدار مربوط به کابل را بررسی کنید تا مطمئن شوید که زنگ هشدار (به دو صورت بصری و شنیداری) ثبت شده است.
4. پس از تأیید هشدار، نشت را پاک کنید و سپس BMS را چک کنید تا زنگ فعال نباشد.
5. تمام نتایج، از جمله متراژ را در نقشه و برگه تست آن یادداشت کنید.
6. هنگامی که سیستم تثبیت شد، تست قطعی کابل را انجام دهید.
7. نقشه و روند نصب را بررسی کنید. مناطقی که کابل‌ها متصل هستند را روی نقشه علامت‌گذاری کنید. همچنین فواصل را هم یادداشت کنید.
8. پس از اتمام، شروع به جدا کردن کابل‌ها از کانکتور کنید.
9. پس از اینکه کابل دچار قطعی شود، پنل هشدار مربوط به کابل را می‌دهد. بررسی کنید که زنگ هشدار ثبت شده است و فاصله‌ای در پنل در نظر گرفته شده است که مطابق با محل قطع‌شدگی کابل‌ها در نقشه است و در سیستم BMS باید ثبت شود.
10. پس از تأیید زنگ، مشکل را برطرف کنید و BMS را بررسی کنید تا مطمئن شوید که زنگ هشدار دیگر فعال نیست.
11. اگر شیر برقی نصب شده است، پس از تشخیص مشکل باید فعال شود.
12. تمام نتایج، از جمله متراژ را در نقشه و برگه تست آن یادداشت کنید.

جمع‌بندی

دستگاه نشت‌ یاب با شناسایی نشتی آب در لوله‌ها و بخش‌های مختلف ساختمان، به جلوگیری از خسارت‌های ناشی از رطوبت و هدررفت آب کمک می‌کند. انتخاب سنسور یا سیستم مناسب، سرعت تشخیص نشتی و عیب‌ یابی را افزایش می‌دهد و زمان لازم برای پیدا کردن مشکل را کاهش می‌دهد.

رستگار صنعت با ارائه انواع تجهیزات نشت‌ یابی، به شما کمک می‌کند ابزار مناسب با نیاز خود را انتخاب کنید. برای دریافت مشاوره تخصصی، استعلام قیمت، ثبت سفارش یا پاسخ به پرسش‌های فنی، از طریق صفحه تماس با ما با کارشناسان رستگار صنعت در ارتباط باشید.

سوالات متداول دستگاه نشت‌ یاب (FAQ)

دستگاه نشت‌ یاب برق چیست و چه کاربردی دارد؟

برای شناسایی جریان نشتی در مدارهای الکتریکی استفاده می‌شود. این دستگاه با نشت‌ یاب آب تفاوت دارد و برای بررسی ایمنی تجهیزات و سیم‌کشی برق به کار می‌رود.

آموزش نشت‌ یابی آب با دستگاه چگونه است؟

ابتدا دستگاه را متناسب با نوع نشتی انتخاب کنید. سپس سنسورها یا پروب‌ها را در محل‌های مورد نظر قرار دهید و با بررسی هشدار دستگاه، محدوده نشتی را مشخص کنید.

آموزش کار با دستگاه نشت‌ یاب شامل چه مراحلی است؟

ابتدا دستگاه را طبق دستورالعمل سازنده راه‌اندازی کنید. سپس سنسورها یا کابل حسگر را در محل مناسب قرار دهید و پس از فعال شدن هشدار، محل احتمالی نشتی را بررسی کنید.

دستگاه نشتی‌ یاب آب چگونه محل نشتی را مشخص می‌کند؟

بسته به نوع دستگاه، نشتی از طریق تماس مستقیم سنسور با آب یا بررسی تغییرات جریان و فشار آب شناسایی می‌شود. برخی مدل‌ها محدوده نشتی را نیز روی پنل نمایش می‌دهند.

برای نشت‌ گیری بعد از تشخیص نشتی آب چه کاری باید انجام داد؟

ابتدا جریان آب را قطع کنید و محل نشتی را بررسی کنید. سپس با توجه به نوع آسیب، لوله یا اتصال معیوب را تعمیر یا تعویض کنید.

آیا دستگاه نشت‌ یاب آب تصویری برای تشخیص نشتی مناسب است؟

مدل‌های تصویری و دوربین‌های حرارتی می‌توانند با نمایش تفاوت دما، به شناسایی محدوده احتمالی نشتی کمک کنند؛ اما نتیجه آن‌ها به شرایط محیط و نوع لوله‌ کشی بستگی دارد.

آیا امکان ساخت دستگاه آب‌ یاب در خانه وجود دارد؟

ساخت مدارهای ساده تشخیص رطوبت امکان‌پذیر است؛ اما ساخت یک دستگاه نشت‌ یاب دقیق و قابل‌ اعتماد به دانش الکترونیک، طراحی حسگر و کالیبراسیون نیاز دارد.

تفاوت دستگاه نشت‌ یاب آب با دستگاه نشتی‌ یاب معمولی چیست؟

دستگاه نشت‌ یاب آب برای شناسایی نشتی در لوله‌ها و تأسیسات آبرسانی طراحی شده است. اصطلاح دستگاه نشتی‌ یاب می‌تواند برای تجهیزات تشخیص نشت گاز و سایر سیالات نیز استفاده شود.