کدام سر فنر برای چه گرفتگی مناسب است؟ راهنمای جامع انواع سر فنر ۱۴۰۴

سر فنر لوله بازکنی  چیست

سر فنر لوله‌بازکنی یا سر مته لوله‌بازکنی قطعه‌ای فلزی است که در نوک فنر دستگاه قرار می‌گیرد و وظیفه اصلی آن نفوذ به داخل گرفتگی، خرد کردن رسوبات، باز کردن انسداد یا بیرون کشیدن مواد زائد است. در واقع اگر فنر را مثل بازوی دستگاه تصور کنیم، سر فنر نقش دستِ متخصص را دارد که عملیات اصلی را انجام می‌دهد.

این قطعه کوچک، دقیقاً تعیین می‌کند که نتیجه کار چه باشد:

1. یک لوله کاملاً باز شود و آب به‌راحتی عبور کند
2. یا نه‌تنها گرفتگی باز نشود، بلکه فنر داخل لوله گیر کند، لوله خط بیفتد و حتی مجبور به تخریب شوید!
3. به همین دلیل انتخاب و استفاده درست از سر فنر اهمیت بسیار زیادی دارد.

سر فنر چگونه کار می‌کند؟

وقتی دستگاه روشن می‌شود، فنر شروع به چرخش می‌کند واین چرخش به سر فنر منتقل می‌شود ،سر فنر با توجه به طراحی‌اش، یکی از کارهای زیر را انجام می‌دهد:

✦ نفوذ و شکستن رسوبات (در مدل‌های تیز و الماسی)

برای سیمان، گچ، رسوب‌های قدیمی.

✦ قاپیدن و بیرون کشیدن مواد (در مدل چنگکی)

مثل مو، نایلون، دستمال کاغذی.

✦ سابیدن و تمیز کردن دیواره لوله (در مدل برسی)

برای چربی‌ها و جرم‌های چسبیده.

✦ باز کردن حجم زیاد گرفتگی (در مدل کوزه‌ای)

برای گل و لای و گرفتگی کف‌شورها.

1.سر فنر کوزه‌ای

سر فنر کوزه‌ای با شکل قاشق‌مانند و لبه‌های پهن، مخصوص بیرون کشیدن حجم زیاد آشغال نرم و سفت مانند گل‌ولای، شن، خرده‌های ساختمانی و حتی پارچه‌های بزرگ طراحی شده است. این سر فنر در لوله‌های 110 به بالا و کف‌شورهای حیاط بهترین عملکرد را دارد و تقریباً هیچ آسیبی به لوله نمی‌زند.

کاربرد: گل‌ولای، آشغال حجیم، خرده مصالح

سایز رایج: 30–50 میلی‌متر

خطر آسیب به لوله : خیلی کم

مناسب برای: برای لوله اصلی و حیاط

2. سر فنر قیفی

سر فنر قیفی شکل مخروطی دارد و نوک آن تیزتر از کوزه‌ای است؛ به همین دلیل راحت‌تر وارد گرفتگی می‌شود و سپس با باز شدن قیف، آشغال‌های نرم مثل پارچه، پلاستیک و برگ را جمع کرده و بیرون می‌کشد.

کاربرد: پارچه، پلاستیک نرم، برگ

سایز رایج: 22–40 میلی‌متر

خطر آسیب به لوله : کم

نسخه تیزتر و ورود آسان‌تر کوزه‌ای

3. سر فنر راسته

سر فنر راسته دارای یک تیغه صاف و بلند است که مثل چاقوی برقی عمل می‌کند و برای بریدن پارچه، طناب، کیسه پلاستیکی و موهای فشرده عالی است. به دلیل سطح تماس زیاد، فنر کمی می‌پیچد و باید با دور خیلی کم استفاده شود.

کاربرد: برش پارچه، طناب، پلاستیک سفت

سایز رایج: 16–32 میلی‌متر

خطر آسیب به لوله : متوسط

نکته: باید با دور کم کار شود

4. سر فنر زنجیری

قوی‌ترین و گران‌ترین سر فنر بازار؛ زنجیرهای سنگین با وزنه‌های کاربیدی یا الماسی که با چرخش سانتریفیوژ رسوبات آهکی چندساله، ریشه‌های ضخیم و جرم‌های بتنی را کاملاً خرد می‌کند. فقط با دستگاه برقی قوی کار می‌کند.

شکل: زنجیر با وزنه‌های الماسی یا کاربیدی

کاربرد: رسوب خیلی سخت، ریشه ضخیم، جرم آهکی چندساله

سایز رایج: 22–50 میلی‌متر

خطرآسیب به لوله: بالا

فقط با دستگاه برقی قوی (حداقل 750 وات به بالا)

5. سر فنر چاقویی

تیغه خمیده و تیز که برای بریدن ریشه‌های نازک، مو، پلاستیک و گرفتگی‌های پیچ‌دار بهتر از تیغ راسته عمل می‌کند، چون در زاویه‌های مختلف برش می‌دهد.

شکل: تیغه خمیده مثل چاقو

کاربرد: بریدن ریشه نازک، مو، پلاستیک سفت

سایز رایج: 16–30 میلی‌متر

خطر آسیب به لوله: متوسط

بهتر از تیغ راسته برای گرفتگی‌های پیچ‌دار

6. سر فنر ریشه‌بر

شکل: چهار پره تیز (شبیه ستاره یا صلیب)

کاربرد اصلی: بریدن ریشه درخت، چوب، پلاستیک سخت

مخصوص لوله اصلی و فاضلاب شهری

سایز رایج: 22–50 میلی‌متر

خطر آسیب بالا در لوله PVC

7. سر فنر ابزارگیر

دارای چهار پره تیز صلیبی که مثل اره برقی ریشه درخت، چوب، پلاستیک سخت و حتی سیم‌های فلزی را قطع می‌کند. انتخاب اول لوله‌بازکن‌ها برای لوله‌های اصلی و فاضلاب شهری است.

• کاربرد: ریشه درخت، چوب، پلاستیک سخت

• سایز رایج: ۲۲–۵۰ میلی‌متر

• خطر آسیب: بالا در PVC

• مخصوص لوله اصلی ساختمان

8. سر فنر الماسی

مخروطی با دندانه‌های الماس یا کاربید تنگستن که سیمان خشک‌شده، گچ، رسوب آهکی چندساله و حتی تکه‌های بتن را پودر می‌کند. فقط در لوله فلزی یا PVC خیلی ضخیم استفاده شود.

شکل: مخروطی با دندانه‌های الماسی یا کاربیدی

کاربرد: خرد کردن سیمان، گچ، رسوب آهکی خیلی سخت

فقط برای لوله فلزی یا PVC خیلی ضخیم

سایز رایج: 16 و 22 میلی‌متر

هشدار: در لوله قدیمی = ترکیدگی تضمینی!

9. سر فنر مته‌ای

شبیه مته دریل با پیچ پیوسته؛ برای نفوذ اولیه به گرفتگی‌های سفت و باز کردن راه برای سر فنرهای دیگر استفاده می‌شود. معمولاً اولین سر فنری است که لوله‌بازکن‌ها می‌بندند.

شکل: شبیه مته دریل، پیچ پیوسته

کاربرد: نفوذ اولیه به گرفتگی‌های سفت، باز کردن راه اولیه

معمولاً اول کار استفاده می‌شود بعد سر دیگر می‌گذارند

سایز رایج: 16–22 میلی‌متر

10. سر فنر نیزه‌ای

نوک تیز با دو یا چهار باله؛ پرفروش‌ترین سر فنر برای گرفتگی‌های روزمره و عمیق. هم سوراخ می‌کند و هم جرم را خرد می‌کند. تقریباً همه لوله‌بازکن‌ها حداقل یکی دارند.

شکل: نوک تیز با دو یا چهار باله

کاربرد: سوراخ کردن جرم متوسط تا سخت، نفوذ عمیق

پرفروش‌ترین سر فنر برای گرفتگی‌های روزمره

سایز رایج: 16 و 22 میلی‌متر

همه لوله‌بازکن‌ها حداقل یکی دارند

نحوه تشخیص سایز سر فنر مناسب با لوله و فنر

اگر سر فنر مناسب انتخاب نشود چه می‌شود؟

1. فنر داخل لوله گیر می‌کند
2. لوله آسیب می‌بیند و خط می‌افتد
3. گرفتگی باز نمی‌شود
4. فنر گره می‌خورد
5. امکان شکستن لوله وجود دارد (خصوصاً PVC)

به همین دلیل است که در کار حرفه‌ای لوله‌بازکنی، مهارت اصلی انتخاب درست سر فنر است.

نحوه نصب سر فنر روی دستگاه لوله بازکنی

1. دستگاه را خاموش و از برق بکشید.
2. فنر را تا آخر بیرون بکشید.
3. پیچ یا پین نگهدارنده نوک فنر را با آچار آلن یا پیچ‌گوشتی باز کنید.
4. سر فنر قبلی را خارج کنید.
5. سر فنر جدید را کاملاً داخل سوکت فشار دهید تا صدای «تق» بدهد.
6. پیچ یا پین را محکم ببندید (باید سفت باشد وگرنه سر فنر درمی‌آید و داخل لوله می‌ماند!)
7. کمی فنر را بچرخانید تا مطمئن شوید سر فنر لق نمی‌زند.

نکته: قبل از نصب، داخل سوکت و دماغه سر فنر را با گریس یا روغن کمی چرب کنید تا فنر راحت‌تر بچرخد.

نکات مهم هنگام استفاده از سر فنر لوله‌بازکنی

1. سرعت دستگاه را زیاد تنظیم نکنید: باعث گیر کردن فنر می‌شود.
2. فنر را از وسط لوله به آرامی پیش ببرید.
3. قبل از شروع کار، نوع لوله (PVC یا فلزی) را بشناسید.
4. از دستکش ضخیم و عینک محافظ استفاده کنید.
5. هر 3 ماه جرم‌گیری دوره‌ای با سر برسی انجام دهید.
6. در لوله‌های قدیمی هرگز از سر فنر تیز و الماسی با سرعت بالا استفاده نکنید.

خطاهای رایج هنگام کار با دستگاه لوله بازکنی

1. استفاده از سر فنر اشتباه
2. فشار دادن فنر به جای حرکت چرخشی
3. استفاده از فنر بلند در لوله‌های کوتاه
4. هدایت فنر بدون روغنکاری اولیه
5. استفاده از دستگاه در لوله ترک‌خورده

جمع بندی

شناخت انواع سر فنر لوله‌بازکنی و انتخاب مدل مناسب، نقش بسیار مهمی در باز شدن سریع و ایمن گرفتگی‌ها دارد. هر نوع سر فنر برای یک نوع گرفتگی طراحی شده و استفاده درست از آن نه‌تنها کار را ساده‌تر می‌کند، بلکه از آسیب‌دیدن لوله‌ها جلوگیری می‌کند.

اگر قصد دارید سر فنر، فنر یا دستگاه لوله‌بازکنی تهیه کنید، به سایت رستگار صنعت مراجعه کنید؛ جایی که می‌توانید با مشاوره تخصصی، تنوع کامل محصولات و گارانتی معتبر بهترین انتخاب را انجام دهید.

((مشاهده انواع سر فنر و دستگاه لوله بازکنی + مشاوره رایگان))

سوالات متداول درباره سر فنر دستگاه لوله بازکنی

سوال: بهترین سر فنر برای مو و دستمال کاغذی چیست؟

پاسخ: سر فنر کوزه‌ای یا قیفی – چون حجم را جمع می‌کند و راحت بیرون می‌کشد. چنگک بزرگ (ابزارگیر) هم عالی است.

سوال: سر فنر کوزه‌ای با قیفی چه فرقی دارد؟

پاسخ: کوزه‌ای پهن‌تر و برای آشغال درشت است؛ قیفی نوک‌تیزتر دارد و راحت‌تر وارد گرفتگی می‌شود.

سوال: کدام سر فنر ریشه درخت را قطع می‌کند؟

پاسخ: سر فنر ریشه‌بر (چهارشاخه) و سر فنر زنجیری – زنجیری قوی‌تر است ولی فقط با دستگاه برقی 750 وات به بالا.

سوال: سر فنر الماسی لوله PVC را می‌شکند؟

پاسخ: بله، اگر لوله نازک یا قدیمی باشد و با دور بالا استفاده کنید، 100٪ ترک می‌خورد یا سوراخ می‌شود.

سوال: اگر موبایل یا طلا داخل چاه یا لوله افتاد کدام سر فنر بخریم؟

پاسخ: سر فنر ابزارگیر (چنگک بزرگ) یا سر فنر قفلی – 90٪ مواقع موبایل و انگشتر را سالم بیرون می‌آورد.

سوال: سر فنر زنجیری با دستگاه دستی کار می‌کند؟

پاسخ: خیر! فقط با دستگاه برقی حداقل 750 وات و ترجیحاً 1100 وات به بالا. با دستی زنجیر می‌پیچد و فنر می‌شکند.

سوال: بهترین سر فنر برای چربی و جرم آشپزخانه چیست؟

پاسخ: فقط سر فنر برسی (فرچه‌ای) چربی را کامل تمیز می‌کند. بقیه فقط گرفتگی را باز می‌کنند.

سوال: سر فنر نیزه‌ای با مته‌ای چه فرقی دارد؟

پاسخ: نیزه‌ای نوک‌تیز و باله‌دار است → برای نفوذ عمیق؛ مته‌ای پیچ پیوسته دارد → راه اولیه را باز می‌کند.